Standardowe i alternatywne metody parzenia kawy

Kawa towarzyszy nam cały czas. Pijemy ją zarówno do śniadania, jak i towarzysko – podczas spotkania na mieście. Jeśli jednak spojrzymy na najbardziej popularną domową metodę parzenia, to wciąż króluje „zalewajka” – mylnie nazywana przez niektórych kawą po turecku. Jak przygotować kawę, aby wydobyć z niej to, co najlepsze?  Dlaczego ta sama kawa, przygotowana w inny sposób, smakuje inaczej?

 

Kawa po turecku

Kawy po turecku nie należy mylić ze standardowym zalaniem jej wrzątkiem. To mylne skojarzenie rozprzestrzeniło się głównie za sprawą lokali gastronomicznych, które nazwały w ten sposób przygotowywaną przez siebie kawę – zalewaną w filiżankach gorącą wodą i podawaną gościom. Te dwie techniki zaparzania nie mają jednak ze sobą wiele wspólnego.

Czarny napar w oryginalnej tureckiej wersji przygotowuje się w specjalnym naczyniu – w tygielku. Do tygielka wsypuje się cukier i bardzo drobno zmieloną kawę. Następnie zalewa wodą i podgrzewa nad palnikiem. Najważniejsze, to nie dopuścić do wrzenia naparu. Takie podgrzewanie należy powtarzać kilkukrotnie – kawa będzie zaczynała „buzować” – i wówczas należy na kilka sekund zdjąć ją z ognia. Kiedy „opadnie” – ponownie umieścić na palniku. Czynność powtórzyć kilka razy. Następnie dodać kilka kropli zimnej wody – wówczas fusy opadną na dno – i przelać gotową kawę do filiżanek. Kawę po turecku bardzo często podaje się z dodatkiem korzennych przypraw.

Tygielek do kawy po turecku
Tygielek do kawy po turecku

Ekpres ciśnieniowy

Coraz częściej w domach pojawiają się również ekspresy ciśnieniowe. Ich działanie jest niezwykle proste. Przez warstwę kawy, umieszczonej w kolbie, przepuszcza się wodę pod ciśnieniem. Jej temperatura wynosi zwykle około 90oC. W wyniku tego procesu, do filiżanki trafia świeżo zaparzona kawa, na wierzchu której powinna utworzyć się charakterystyczna cienka pianka – nazywana „cremą”. Crema stanowi barierę ochronną dla aromatu. Jej obecność świadczy również o prawidłowej technice zaparzania i dobrej jakości ziaren – espresso bez cremy nie istnieje.

Ekspres ciśnieniowy daje nam więc możliwość zaparzenia esencjonalnego espresso – którego nie należy mylić z „ekspresso”! – stanowiącego bazę między innymi dla latte czy cappuccino. W ekspresie ciśnieniowym bardzo ważne jest użycie kawy ziarnistej – świeżo zmielona, bogata w olejki eteryczne, pozwoli otrzymać najlepsze rezultaty.

Ekspres ciśnieniowy
Ekspres ciśnieniowy

Ekspres przelewowy

Obok ekspresów ciśnieniowych, pojawiły się także ekspresy przelewowe. Jak nazwa wskazuje – metoda działania opiera się na powolnym przelewaniu gorącej wody przez filtr ze zmieloną już kawą. Napar sączy się wprost do dzbanka.

Ekspres przelewowy
Ekspres przelewowy

Kawiarka

Wyglądem przypomina bardzo malutki czajniczek i składa się z trzech części: dolnego zbiornika na wodę, sitka i lejka oraz górnego zbiornika na gotową, świeżo zaparzoną kawę.  Ta technika wymaga grubiej zmielonych ziaren. Umieszcza się je w sitku, do dolnego zbiornika nalewa wodę i całość umieszcza na palniku.

W skutek gotowania, woda z dolnego zbiornika zamienia się w parę, przechodzi przez warstwę ziaren kawowych i skrapla się w górnym zbiorniku – w postaci gotowego naparu. Proces trwa kilka minut. Po tym czasie kawa gotowa jest do picia. Charakteryzuje ją intensywny i mocny smak. Technika bardzo popularna we Włoszech, gdzie stosuje się ją w połączeniu z tzw. włoskim ciemnym paleniem ziaren.

Kawa z kawiarki
Kawa z kawiarki

 

Drip

Jedna z alternatywnych metod parzenia kawy. Drip pozwala na przygotowanie delikatnego naparu, świetnego zarówno w porze śniadaniowej, jak w godzinach popołudniowych.

Dripper należy umieścić nad filiżanką, włożyć do niego papierowy filtr, a następnie delikatnie przepłukać go gorącą wodą.

Pozbyć się następnie wody z filiżanki – wrzątek przy okazji zdążył w tym czasie delikatnie ogrzać naczynie. Nasypać grubiej zmielonej kawy do filtra umieszczonego w dripie i zalać małą ilością gorącej wody. W tym czasie kawa „zacznie oddychać” i uwalniać swój smak i aromat.

Po kilknastu sekundach kontynuować zalewanie kawy – jak najcieńszym strumieniem, wykonując ręką powolne, okrężne ruchy. To pozwoli ziarnom dokładnie się zaparzyć i lepiej oddać swój smak. Ilość wody dostosować do pojemności filiżanki umieszczonej pod dripem.

Drip
Drip

Chemex

W kawiarniach oraz palarniach można spotkać się także z chemexem. Choć wyglądem nieco różni się od drippera, to jednak sposób parzenia jest bardzo zbliżony. Ze względu na używane filtry,  mówi się, że napar z chemexa jest bardziej klarowny i ma subtelniejszy smak – który niekiedy porównuje się nawet do herbaty.

Chemex
Chemex

Aeropress

Najmniej znanym, a zarazem najmłodszym urządzeniem do alternatywnego parzenia kawy, jest aeropress. Urządzenie to przypomina dużą strzykawkę, składającą się z tłoka oraz zbiorniczka z filtrem. Zasada działania jest nieco inna niż w dripperze oraz chemexie. W tym przypadku wody się nie przelewa, a tłoczy pod ciśnieniem. To idealna alternatywa dla ekspresu, a jednocześnie świetny sprzęt na początek baristycznej przygody.

Spektakularne efekty, niezwykłe aromaty

Mamy do dyspozycji wiele metod parzenia kawy. Dzielimy je na bardziej tradycyjne oraz te alternatywne – czyli wykluczające użycie ekspresu. Każda z nich daje inne rezultaty i pozwala na uzyskanie zróżnicowanego aromatu, smaku, a nawet konsystencji. Szukając swojej ulubionej wersji, warto skorzystać z kawy ziarnistej, gdyż taka pozwoli na dostosowanie grubości mielenia do ulubionej techniki i pomoże przygotować idealną filiżankę tego czarnego złota.